ลานธรรมจักร
http://dhammajak.net/forums/

แผนผังรูป ๒๘
http://dhammajak.net/forums/viewtopic.php?f=66&t=44034
หน้า 3 จากทั้งหมด 3

เจ้าของ:  ลุงหมาน [ 26 ม.ค. 2013, 04:54 ]
หัวข้อกระทู้:  Re: แผนผังรูป ๒๘

๔. อนิจจตารูป
อนิจจตารูป หมายถึงรูปที่กำลังแตกดับ มีชื่อเรียกว่า มรณรูป หรือภังครูปก็ได้ มีวจนัตถะว่า อนิจฺจตา ภาโว = อนิจฺจตา ภาวะแห่งความเกิดดับของนิปผันนรูป ชื่อว่า อนิจจตา
อนิจจตารูป หมายเอาขณะดับของรูป คือ ขณะที่ ๕๑ นั่นเอง
มีคุณลักษณะพิเศษแสดงไว้ดังนี้
ปริเภท ลกฺขณา..............................มีการเปลี่ยนแปลงของรูป.......เป็นลักษณะ
สํสีทน รสา....................................มีการทำให้จม........................เป็นกิจ
ขยวย ปจฺจุปฏฐานา........................มีการสูญหาย.........................เป็นผล
ปริภิจชฺชมานรูป ปทฏฺฐานา.............มีรูปที่แตกดับ.........................เป็นเหตุใกล้
อนิจจตารูปนี้ จึงหมายเอาขณะดับของรูป ฉะนั้น ชรตารูปและอนิจจตารูปทั้ง ๒ นี้ มีอยู่ในนิปผันนรูปที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปฏิสนธิขณะเป็นต้น จนถึงขณะที่สัตว์นั้นตายลง
ลักขณรูปทั้ง ๔ ที่ได้แสดงมาแล้วนั้น เป็นการแสดงตามปรมัตถัย เรียกว่า อุปจย. สันตติ. ชรตา. อนิจจตา ส่วนที่แสดงตามพระสูตรนั้น ที่ชื่อว่า ชาติ ชรา มรณะ เป็นไปโดยสมมุติ(ชาติ ชรา มรณะ) หมายความว่าขณะที่สัตว์ทั้งหลายอยู่ในครรภ์มารดาจนคลอดออกมา เรียกว่า ชาติ คือเกิด ขณะที่สิ้นชีวิตถึงแก่ความตาย เรียกว่ามรณะและในระหว่างตายกับเกิดนั้นเรียกว่า ชรา อันที่จริง สภาพของชรามี ๒ อย่าง คือ
๑. ปฏิจฺฉนฺชรา คือ ความชราไม่ปรากฎ
๒. ปากฏชรา คือ ความชราที่ปรากฏ
บรรดาสัตว์ทั้งหลายที่คลอดจากครรภ์มารดาแล้วจนเติบโตเป็นหนุ่มสาวขึ้นมาความชราที่ปรากฎ ผมหงอก ฟันหัก ผิวหนังเหี่ยวย่น เป็นต้นเหล่านี้ ยังไม่มีอาการแสดงออกมาให้ปรากฎ อันที่จริงระหว่างนี้มีความชราปรากฎอยู่แล้วแต่เป็นความชราชนิดที่เป็น ปฏิจฺฉนฺนชรา คือความชราที่ไม่ปรากฎเมื่อผ่านพ้นวัยหนุ่มสาวเข้าสู่อาการผมหงอก ฟันหัก ปรากฎขึ้นแล้ว ความชราย่อมแสดงออก เรียกว่าปรากฏชรา คือ ความชราปรากฎ แม้ในบรรดารูปทั้งหลายในสิ่งที่ไม่มีชีวิต เรียกว่า อนินนทริยพัทธรูป ได้แก่ ดิน น้ำ ไฟ ลม ต้นไม้ ภูเขา เหล่านี้ เป็นต้น ตลอดจนสิ่งต่างๆ ที่ปรากฎอยู่ในโลกนี้ ย่อมมีความชราเข้าครอบงำย่ำยีด้วยกันทั้งนั้น และความชราของสิ่งเหล่านี้ ก็มี ๒ อย่างเช่นกันบางพวกเป็นปฏิจฺฉนชราอย่างเดียว ได้แก่ ดิน น้ำ ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ เพชร นิล จินดา เหล่านี้เป็นต้น เป็นความชราที่ไม่ปรากฎ หรือเรียกว่า อวีจิชรา คือความชราที่รู้ได้ยาก
ส่วนต้นไม้ ตึกราม บ้านช่องและวัตถุต่าๆ ที่นอกจากภูเขา ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ เพชร นิล จินดา ที่กล่าวมาแล้ว มีทั้งที่เป็นปฏิจฉนชราและชราปรากฏทั้ง ๒ อย่าง ชราที่อยู่ในรูปเหล่านี้ เรียกว่า สวีจิชรา คือ เป็นความชราที่รู้ได้ง่ายเพราะปรากฎให้เห็นความชรานั้นๆได้ เช่นรถยนต์ เรือยนต์ เป็นต้น
ในรูปสมุทเทสนัยที่กล่าวมานี้ โดยประเภทเล็ก มี ๑๑ ประเภท ประเภทใหญ่มี ๒ ประเภท โดยจำนวนรูปทั้งหมดมี ๒๘ รูป
สรุปเอาใจความแล้ว ในลักขณรูป ๔ ก็มี ๓ อย่างเท่านั้น คือมีลักษณะเกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับลง อุปจย และสันตติ รวมอยู่ในความเกิด ชรตา อยู่ในความตั้งอยู่ อิจจตา อยู่ในความดับ
ลักขณรูปนี้ แสดงสามัญลักษณะของนิปผันนรูป ที่จะส่องให้วิปัสสนาปัญญาเห็นความเป็นไตรลักษณ์ได้

ไฟล์แนป:
Rup28.gif
Rup28.gif [ 26.95 KiB | เปิดดู 607 ครั้ง ]

เจ้าของ:  ลุงหมาน [ 07 ก.ค. 2013, 07:51 ]
หัวข้อกระทู้:  Re: แผนผังรูป ๒๘

ที่มา....
ได้คัดลอกมาจาก คู่มือการศึกษา พระอภิธัมมมัตถสังคหะ
ปริเฉทที่ ๖
รูปสังคหวิภาค และนิพพานปรมัตถ์
รวมรวบโดย
นาย วรรณสิทธิ ไวทยะเสวี
จึงขอขอบคุณมา ณ ที่นี้ด้วย


ไฟล์แนป:
--_1_~3.JPG
--_1_~3.JPG [ 77.18 KiB | เปิดดู 825 ครั้ง ]

หน้า 3 จากทั้งหมด 3 เขตเวลา GMT + 7 ชั่วโมง
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
http://www.phpbb.com/