42819.ประมวลภาพ “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร” วัดป่าอุดมสมพร จ.สกลนคร

สาวิกาน้อย

ประมวลภาพ “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร”

วัดป่าอุดมสมพร
บ้านนาหัวช้าง-บ้านบะทอง
ต.พรรณา อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร

:b8:

ขอกราบขอบพระคุณ..ที่มาของรูปภาพ
อาจารย์ Narongchai Toprasert,
อาจารย์ Pakorn Kengpol, artgazine.com,
อาจารย์อนัตตา ห้องพระ udon108
:b47:

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * :b47:

• ประวัติและปฏิปทา “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร”
http://www.dhammajak.net/forums/viewtopic.php?f=13&t=58068

• รวมคำสอน “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร”
http://www.dhammajak.net/forums/viewtopic.php?f=72&t=44391

• ธรรมเทศนาหลวงตา : “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร”
http://www.dhammajak.net/forums/viewtopic.php?f=7&t=44239

รูปภาพ

ภาพเขียนสีน้ำมัน “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร” ประดิษฐานอยู่ภายใน
“พระวิริยะมงคลมหาเจดีย์ ศรีรัตนโกสินทร์”
พระมหาเจดีย์ที่สูงที่สุดในประเทศไทย ณ วัดธรรมมงคล

สาวิกาน้อย

สาวิกาน้อย

สาวิกาน้อย

สาวิกาน้อย

สาวิกาน้อย

หลวงปู่ฝั้น อาจาโร
บันทึกภาพเมื่อวันที่ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๙๘
ขณะองค์หลวงปู่มีอายุ ๕๘ ปี ๓๑ พรรษา

รูปภาพ

หลวงปู่ฝั้น อาจาโร
พระอาจารย์ของ “พระอาจารย์สุธรรม สุธมฺโม”
องค์หลวงปู่เคยมาบำเพ็ญภาวนาอยู่ ณ วัดป่าหนองไผ่
บ้านหนองไผ่ ต.ดงมะไฟ อ.เมือง จ.สกลนคร
และได้ปลูก “ต้นลั่นทม” เป็นอนุสรณ์ไว้ที่หน้าถ้ำใกล้กับวัด

:b39:

๏ ประวัติและปฏิปทา “พระอาจารย์สุธรรม สุธมฺโม”
http://www.dhammajak.net/forums/viewtopic.php?f=13&t=22493

รูปภาพ

บนลานหินบริเวณถ้ำขาม ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร
เมื่อครั้งหลวงปู่ฝั้น อาจาโร ขึ้นไปวิเวกเป็นครั้งแรก
เมื่อปีพุทธศักราช ๒๔๙๖

รูปภาพ

ขณะขึ้นไปพักภาวนาบนถ้ำขาม บริเวณเทือกเขาภูพานวันแรกๆ
หลวงปู่ฝั้น อาจาโร และคณะศรัทธาญาติโยม
ได้ช่วยกันปลูกแคร่นอนให้เป็นที่พักชั่วคราวขององค์ท่าน

สาวิกาน้อย

สาวิกาน้อย

หลวงปู่ฝั้น อาจาโร กำลังตักภัตตาหารด้วยรอยยิ้มแห่งความเมตตา
สำหรับผู้ที่ถือถาดภัตตาหารให้ “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร” ท่านตักนั้น
คือ “พระอาจารย์จิรวัฒน์ อตฺตรกฺโข” แห่งวัดป่าไชยชุมพล
บันทึกภาพ ณ วัดถ้ำขาม บ้านคำข่า ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร
สมัยนั้นคุณพิชัย เลาหประสิทธิ์ ได้รับอนุญาตให้เป็นผู้บันทึกภาพ

รูปภาพ

รูปหล่อเหมือน “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร” ณ อุโบสถ
วัดถ้ำขาม บ้านคำข่า ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร

รูปภาพ

รูปปั้นหุ่นขี้ผึ้ง “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร” ณ ศาลาการเปรียญ
วัดถ้ำขาม บ้านคำข่า ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร

สาวิกาน้อย

• หลวงปู่ฝั้น อาจาโร กับ ครูบาอาจารย์รูปอื่นๆ

รูปภาพ

ครูบาอาจารย์พระป่ากรรมฐานสานุศิษย์หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต

:b50:

แถวหลัง จากซ้าย : หลวงปู่ฝั้น อาจาโร, หลวงปู่ขาว อนาลโย,
พระธรรมเจดีย์ (หลวงปู่จูม พันธุโล),
หลวงปู่อ่อน ญาณสิริ, หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน

:b50:

แถวกลาง จากซ้าย : หลวงปู่จันทร์ เขมปัตโต, หลวงปู่กงมา จิรปุญโญ

:b50:

แถวหน้า จากซ้าย : หลวงปู่บัว สิริปุณฺโณ, หลวงปู่อ่อนสา สุขกาโร

บันทึกภาพร่วมกัน ณ ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์
วัดโพธิสมภรณ์ ต.หมากแข้ง อ.เมือง จ.อุดรธานี

สาวิกาน้อย

ครูบาอาจารย์พระป่ากรรมฐานสานุศิษย์หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต

:b50:

แถวหน้า จากซ้าย : หลวงปู่บัว สิริปุณฺโณ, หลวงปู่อ่อนสี สุเมโธ,
หลวงปู่กงมา จิรปุญฺโญ, หลวงปู่บุญมา ฐิตเปโม, หลวงปู่ฝั้น อาจาโร,
หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี, พระธรรมเจดีย์ (หลวงปู่จูม พนฺธุโล)

:b50:

แถวหลัง ๒ องค์ขวาสุด : หลวงปู่อ่อน ญาณสิริ (ยืนด้านหลังหลวงปู่ฝั้น),
พระอาจารย์ภุมมี ฐิตธมฺโม (ยืนระหว่างหลวงปู่เทสก์กับพระธรรมเจดีย์)

บันทึกภาพร่วมกัน ณ วัดศรีเมือง อ.เมือง จ.หนองคาย

รูปภาพ

แถวหน้าสุด จากซ้าย : พระเทพสิทธาจารย์ (หลวงปู่จันทร์ เขมิโย),
พระธรรมเจดีย์ (หลวงปู่จูม พนฺธุโล),

:b49:

แถวกลาง จากซ้าย : หลวงปู่ขาว อนาลโย, หลวงปู่ฝั้น อาจาโร,
หลวงปู่กว่า สุมโน, หลวงปู่มหาทองสุก สุจิตฺโต (พระครูอุดมธรรมคุณ)

:b49:

แถวหลัง จากซ้าย : หลวงพ่อวิริยังค์ สิรินฺธโร,
หลวงปู่บัว สิริปุณฺโณ, หลวงตามหาบัว ญาณสมฺปนฺโน

รูปภาพ

แถวหน้าสุด จากซ้าย : พระเทพสิทธาจารย์ (หลวงปู่จันทร์ เขมิโย),
พระธรรมเจดีย์ (หลวงปู่จูม พนฺธุโล),
พระอริยคุณาธาร (หลวงปู่มหาเส็ง ปุสฺโส)

:b49:

แถวกลาง จากซ้าย : หลวงปู่ขาว อนาลโย,
หลวงปู่ฝั้น อาจาโร, หลวงปู่กว่า สุมโน,
หลวงปู่มหาทองสุก สุจิตฺโต (พระครูอุดมธรรมคุณ),
หลวงปู่กงมา จิรปุญฺโญ

:b49:

แถวหลัง จากซ้าย : หลวงพ่อวิริยังค์ สิรินฺธโร,
หลวงปู่บัว สิริปุณฺโณ, หลวงตามหาบัว ญาณสมฺปนฺโน

⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱

พระอริยคุณาธาร (พระมหาเส็ง ปุสโส ป.ธ.๖)
แห่งวัดเขาสวนกวาง จ.ขอนแก่น ท่านเป็นพระกรรมฐานชั้นผู้ใหญ่
เป็นลูกศิษย์โดยตรงของหลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล และหลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต ฯลฯ
ท่านอยู่รุ่นเดียวกับครูบาอาจารย์หลายองค์ เช่น หลวงปู่กงมา จิรปุญฺโญ,
หลวงปู่ชอบ ฐานสโม และท่านพ่อลี ธมฺมธโร
รวมทั้ง เป็นอาจารย์องค์สำคัญของหลวงพ่อพุธ ฐานิโย
ในสมัยฝึกกรรมฐานใหม่ๆ
และเป็นอาจารย์ของพระอาจารย์จวน กุลเชฏฺโฐ ด้วย
ท่านเป็นผู้เรียบเรียงหนังสือ “ทิพยอำนาจ”
อันโด่งดังและเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง
แต่น่าเสียดายมากที่ท่านมาลาสิกขาตอนอายุมาก
พอลาสิกขาแล้ว ท่านก็ไม่ได้กลับมาบวชใหม่
แต่ไปบวชเป็นฤาษี นามว่า “ฤาษีสันตจิต” เป็นที่โด่งดังมาก

หลวงพ่อจรัญ ฐิตธมฺโม แห่งวัดอัมพวัน จ.สิงห์บุรี
ก็เคยเดินทางไปเรียนวิชาทิพย์อำนาจหลายอย่างจากพระอริยคุณาธาร
หลวงพ่อจรัญท่านบอกว่า องค์นี้เก่งกล้า
สามารถแยกจิตและวิญญาณออกจากกัน
ไปปรากฏกายสอนในที่ต่างๆ กันในเวลาเดียวกันได้อย่างอัศจรรย์

ท้ายที่สุดพระอริยคุณาธาร ท่านก็ละสังขารในขณะเป็นฤาษี
พ่อแม่ครูบาอาจารย์ท่านบอกว่า
กรณีของพระอริยคุณาธาร เป็นเรื่องของกรรม

⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱

สาวิกาน้อย

จากซ้าย : พระเทพโมลี (หลวงปู่สำรอง คุณวุฑฺโฒ) วัดอโศการาม,
พระครูอุดมธรรมคุณ (หลวงปู่มหาทองสุก สุจิตฺโต) วัดป่าสุทธาวาส,
หลวงปู่ฝั้น อาจาโร, หลวงปู่กงมา จิรปุญฺโญ วัดดอยธรรมเจดีย์

รูปภาพ

จากซ้าย : หลวงปู่กงมา จิรปุญฺโญ, หลวงปู่คำ ยสกุลปุตฺโต,
หลวงปู่ฝั้น อาจาโร, หลวงปู่กู่ ธมฺมทินฺโน,
หลวงปู่จันทร์ เขมปตฺโต, องค์สุดท้ายไม่ทราบนามฉายา

รูปภาพ

หลวงปู่ฝั้น อาจาโร กำลังฉันจังหันร่วมกับ “หลวงปู่สุวัจน์ สุวโจ”
ณ ศาลาโรงธรรม วัดถ้ำขาม ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร
(ซึ่งเป็นที่ฉันจังหันรวมของพระภิกษุสามเณรภายในวัด)

หลวงปู่สุวัจน์ สุวโจ ได้รับคำสั่งจากท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺโต
ให้กลับมาอุปัฏฐากดูแลองค์หลวงปู่ฝั้น อาจาโร ผู้เป็นพระอาจารย์
จนท่านได้รับการยกย่องว่าประดุจดัง “มือขวา” ของหลวงปู่ฝั้น

รูปภาพ

จากซ้าย : หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี, หลวงปู่บุญมา ฐิตเปโม,
หลวงปู่อ่อน ญาณสิริ และ “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร”

รูปภาพ

หลวงปู่ฝั้น อาจาโร กับ หลวงปู่คำ ยสกุลปุตฺโต
ณ วัดศรีจำปาชนบท ต.พังโคน อ.พังโคน จ.สกลนคร

สาวิกาน้อย

จากซ้าย : หลวงปู่ฝั้น อาจาโร, หลวงปู่มหาปิ่น ปญฺญาพโล,
พระญาณวิศิษฏ์สมิทธิวีราจารย์ (หลวงปู่สิงห์ ขนฺตฺยาคโม)
๓ แม่ทัพใหญ่แห่งกองทัพธรรมพระกรรมฐาน

รูปภาพ

จากซ้าย : หลวงปู่ฝั้น อาจาโร, หลวงปู่สิงห์ ขนฺตฺยาคโม
และหลวงปู่กงมา จิรปุญฺโญ

สาวิกาน้อย

พระเถรานุเถระและบรรดาศิษยานุศิษย์พระสงฆ์ชั้นผู้ใหญ่
ในงานประชุมเพลิงสรีระสังขาร “ท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺตเถระ”
เมื่อวันอังคารที่ ๓๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๙๓
ณ วัดป่าสุทธาวาส บ้านคำสะอาด ต.ธาตุเชิงชุม อ.เมือง จ.สกลนคร

รูปภาพ

ส่วนหนึ่งของภาพ...จากแถวบนลงล่าง

:b50:

แถวที่ ๑ : (๑) พระธรรมเจดีย์ (พระมหาจูม พนฺธุโล ป.ธ.๓)
เจ้าคณะมณฑลอุดรธานี (ธรรมยุต) ผู้ช่วยเจ้าคณะภาค ๓-๔-๕ (ธรรมยุต)
วัดโพธิสมภรณ์ (พระอารามหลวง) ต.หมากแข้ง อ.เมือง จ.อุดรธานี
(๒) พระเทพวรคุณ (อ่ำ ภทฺราวุโธ)
เจ้าคณะจังหวัดลพบุรี-อ่างทอง-สระบุรี (ธรรมยุต)
วัดมณีชลขัณฑ์ ต.พรหมมาสตร์ อ.เมือง จ.ลพบุรี
พระภิกษุผู้น้องของพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (จันทร์ สิริจนฺโท)

:b50:

แถวที่ ๒ : (๓) พระธรรมบัณฑิต (ญาณ ญาณชาโล ป.ธ.๕)
เจ้าคณะจังหวัดอุบลราชธานี (ธรรมยุต)
เจ้าคณะภาค ๑๐-๑๑ (ธรรมยุต) และรักษาการเจ้าคณะภาค ๙ (ธรรมยุต)
วัดสุทธจินดาวรวิหาร ต.ในเมือง อ.เมือง จ.นครราชสีมา
(๔) พระญาณวิศิษฏ์สมิทธิวีราจารย์ (พระอาจารย์สิงห์ ขนฺตฺยาคโม)
วัดป่าสาลวัน ต.ในเมือง อ.เมือง จ.นครราชสีมา
(๕) พระเทพบัณฑิต (พระมหาอินทร์ ถิรเสวี ป.ธ.๕)
เจ้าคณะจังหวัดขอนแก่น (ธรรมยุต)
วัดศรีจันทร์ (พระอารามหลวง) ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ขอนแก่น

:b50:

แถวที่ ๓ : (๖) พระอาจารย์ฝั้น อาจาโร
วัดป่าอุดมสมพร ต.พรรณา อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร
(๗) พระอาจารย์กว่า สุมโน
วัดป่ากลางโนนภู่ (วัดป่าบ้านภู่) ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร
(๘) พระธรรมวิสุทธิมงคล (พระมหาบัว ญาณสมฺปนฺโน ป.ธ.๓)
วัดเกษรศีลคุณ (วัดป่าบ้านตาด) ต.บ้านตาด อ.เมือง จ.อุดรธานี
(๙) พระอาจารย์ขุนศักดิ์

:b50:

แถวที่ ๔ : (๑๐) พระอาจารย์อ้วน
(๑๑) พระอาจารย์สาม อกิญฺจโน
วัดป่าไตรวิเวก ต.นาบัว อ.เมือง จ.สุรินทร์
(๑๒) พระราชวุฒาจารย์ (พระอาจารย์ดูลย์ อตุโล)
เจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์ (ธรรมยุต)
วัดบูรพาราม (พระอารามหลวง) ต.ในเมือง อ.เมือง จ.สุรินทร์
(๑๓) พระภิกษุไม่ทราบชื่อและฉายา

:b50:

แถวที่ ๕ : (๑๔) พระอาจารย์บุญมา ฐิตเปโม
วัดสิริสาลวัน ต.โนนทัน อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู
(๑๕) พระอาจารย์กงมา จิรปุญฺโญ
วัดดอยธรรมเจดีย์ ต.ตองโขบ อ.โคกศรีสุพรรณ จ.สกลนคร

:b50:

แถวที่ ๖ : (๑๖) พระอาจารย์กู่ ธมฺมทินฺโน
วัดป่ากลางโนนภู่ (วัดป่าบ้านภู่) ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร
(๑๗) พระครูพุฒิวราคม (พระอาจารย์พุฒ ยโส)
วัดคามวาสี ต.ตาลโกน อ.สว่างแดนดิน จ.สกลนคร
(๑๘) พระอาจารย์อ่อนสา สุขกาโร
วัดประชาชุมพลพัฒนาราม ต.หมากแข้ง อ.เมือง จ.อุดรธานี

สาวิกาน้อย

“หลวงปู่ฝั้น อาจาโร” ฉันจังหันร่วมกับ “หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี”
องค์หลวงปู่ทั้ง ๒ รูปท่านเป็นสหธรรมิกที่สนิทสนมกันมาก
จากภาพจะเห็นขนาดบาตรเหล็กใบใหญ่ของหลวงปู่ฝั้นได้อย่างชัดเจน

⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱

• บาตรของหลวงปู่ฝั้น อาจาโร •

ถ้าหากสังเกตจากภาพประกอบข้างต้น
หรือหากได้เยี่่ยมชมเจดีย์พิพิธภัณฑ์พระอาจารย์ฝั้น อาจาโร
ณ วัดป่าอุดมสมพร ต.พรรณา อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร
เราจะเห็นบาตรเหล็กใบจริงของ “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร”
ซึ่งมีขนาดที่ใหญ่ยิ่งกว่าบาตรพระทั่วๆ ไปที่พบเห็นกันในปัจจุบัน
บาตรเหล็กของหลวงปู่ฝั้นดังกล่าว
ถือเป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนถึงบาตรของพระธุดงคกรรมฐาน

ดังที่หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน ได้อรรถาธิบายไว้
เมื่อวันที่ ๙ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๒๒ ดังนี้

“พระกรรมฐานไปไหน จึงไม่มีห่วงหน้าห่วงหลัง มีแต่บริขาร ๘ เท่านั้น
สิ่งที่เลยบริขาร ๘ ไปก็คือกาน้ำ พวกมุ้ง พวกกลด
ขนาดนั้นก็เอาไปได้สบายๆ ไม่เห็นมีอะไร ไปอยู่ที่ไหนก็สบาย
ถ้าว่าจะไปก็จับของเหล่านั้นมาใส่บาตร บรรจุในบาตรปั๊บเต็มบาตร
พอดีสะพายบาตร เพราะฉะนั้นพระกรรมฐานจึงมีบาตรใหญ่กว่าปกติอยู่บ้าง

บางคนเขาไม่เข้าใจ...ว่า เอ๊ะ พระกรรมฐานนี่
ว่าเป็นผู้มักน้อยสันโดษ ทำไมจึงต้องมีบาตรใหญ่นักหนา
เขาไม่เข้าใจความหมายของพระกรรมฐาน
ว่าทำบาตรใหญ่เพื่อที่จะได้อาหารมากๆ มาฉัน
ความจริงบาตรใหญ่นั้นใช้แทนกระเป๋าเดินทาง
ถ้าบาตรลูกเล็กๆ ใส่สังฆาฏิตัวเดียวมันก็หมดแล้ว
ทีนี้ของนั้นจะเอาใส่ที่ไหน ไม่มีที่ใส่ เมื่อบาตรใหญ่มุ้งก็ลงที่นั่น
สังฆาฏิก็ลงที่นั่น แน่ะ โคมไฟก็เอาลงที่นั่นพอดี
เทียนไข ไม้ขีดไฟที่มีติดตัวไปบ้างก็เอาลงที่นั่น สะพายพอดีเลย
หนักก็พอดี ไม่หนักมาก กลดก็แบกเสีย บาตรก็สะพายเสีย
ย่ามเล็กใส่ทางบ่าข้างหนึ่งแล้วไปธุดงคกรรมฐานได้อย่างคล่องตัว”

และที่สำคัญเวลาออกธุดงคกรรมฐาน แล้วเกิดฝนตก
ของที่เก็บรักษาไว้ในบาตรใบใหญ่ก็จะไม่เปียกด้วย

สาวิกาน้อย

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน)
สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๑๙ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
เมื่อครั้งทรงดำรงสมณศักดิ์ที่ พระสาสนโสภณ
เข้ากราบนมัสการ “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร” และได้ฉันจังหันร่วมกัน
ณ วัดถ้ำขาม บ้านคำข่า ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร

:b50:

ในภาพ : ต่างองค์ต่างแสดงความอ่อนน้อมซึ่งกันและกัน

⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱

พระผู้เจริญพร้อม
สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน)
สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๑๙ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

“เรื่องปฏิบัติสมเด็จพระสังฆราชเจ้าฯ ทรงทำให้ดู
ช่วงว่างจากพระกรณียกิจจะเสด็จไปสำนักของครูบาอาจารย์”

วัตรปฏิบัติของสมเด็จพระสังฆราชเจ้าฯ ในช่วงที่สังขารยังอำนวย
เมื่อทรงทราบว่ามีพระสงฆ์ทรงภูมิธรรมอยู่แห่งหนตำบลใด
จะทรงหาโอกาสเสด็จไปสนทนาธรรมด้วย
แม้เมื่อได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ สถาปนา
ขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชแล้ว วัตรปฏิบัตินี้ก็ยังดำเนินอยู่เช่นเดิม

ในราวเดือนธันวาคมถึงมกราคมของทุกปี
พระองค์จะเสด็จไปประทับที่สำนักวัดป่าอย่างน้อยปีละครั้ง
โดยส่วนใหญ่เป็นครูบาอาจารย์ทางสายอีสาน เช่น
เสด็จไปศึกษาและปฏิบัติภาวนากับ “หลวงปู่ขาว อนาลโย”
ที่วัดถ้ำกลองเพล จ.หนองบัวลำภู

เมื่อครั้งทรงดำรงสมณศักดิ์ที่ สมเด็จพระญาณสังวร
ในช่วงก่อนเข้าพรรษาปี พ.ศ.๒๕๑๙ ทรงมีพระชนมายุ ๖๒ เศษแล้ว
ได้เสด็จไปประทับที่วัดถ้ำขาม จ.สกลนคร
เพื่อศึกษาธรรมและปฏิบัติภาวนากับ “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร”
วัดแห่งนี้อยู่บนยอดเขา เวลาบิณฑบาตต้องเดินลงเขา
มาที่ศาลารับบิณฑบาตซึ่งอยู่ข้างล่าง ทางเดินเป็นหินที่ค่อนข้างชันและลำบาก
พระเณรจึงกราบทูลพระองค์ว่า ไม่ต้องเสด็จลงไปรับบิณฑบาตข้างล่าง
พระเณรจะรับบิณฑบาตมาถวายเอง แต่พระองค์ไม่ยินยอม
ด้วยทรงเคร่งครัดด้านพระวินัยและข้อวัตร จึงเสด็จลงเขาไปรับบิณฑบาต
จากชาวบ้านร่วมกับพระเณรอื่นด้วยพระองค์เองทุกวัน
ทั้งยังทรงให้ความเมตตาและเป็นกันเองกับพระเณรในวัดเป็นอย่างยิ่ง
ทรงเสวยในบาตร เสวยมื้อเดียว ร่วมกับพระเณรในศาลา
ตลอดจนทรงร่วมทำวัตร นั่งภาวนา เหมือนพระเณรในวัดทุกรูป

เช่นเดียวกับที่วัดหินหมากเป้ง จ.หนองคาย ที่เสด็จไปประทับบ่อยครั้ง
เพื่อศึกษาธรรมและปฏิบัติภาวนากับ “หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี”
หนึ่งในศิษย์ผู้น่าเลื่อมใสของพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต
พระองค์ก็เสด็จไปรับบิณฑบาตจากชาวบ้านในหมู่บ้าน
เช่นเดียวกับพระเณรในวัดนั้นเหมือนกัน

และที่วัดป่าบ้านตาด จ.อุดรธานี พระองค์ก็เคยเสด็จไปประทับบ่อยครั้ง
เพื่อศึกษาธรรมและปฏิบัติภาวนากับ “หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน”

นอกจากนี้พระองค์ยังเคยเสด็จไปวัดป่าสาลวัน จ.นครราชสีมา
และสนทนาธรรมกับ “หลวงพ่อพุธ ฐานิโย”

ทางเหนือ พระองค์เสด็จไปกราบนมัสการ “หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ”
ที่วัดดอยแม่ปั๋ง จ.เชียงใหม่

ทางใต้ พระองค์เสด็จไปสนทนาธรรมกับ “ท่านพุทธทาสภิกขุ”
ที่สวนโมกขพลาราม จ.สุราษฎร์ธานี

เหล่านี้เป็นเหตุให้พระเถระฝ่ายอรัญญวาสี (พระป่า) เหล่านั้น
มักเอ่ยชื่นชมและยกย่องถึงพระองค์อยู่เสมอ เช่น
หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ และหลวงปู่ฝั้น อาจาโร
มักจะบอกกับคนกรุงเทพฯ ที่ไปกราบนมัสการท่านที่วัดว่า
“ไม่จำเป็นต้องมากราบท่านถึงที่วัดก็ได้ เพราะหนทางไกลและลำบาก
ถ้าอยากกราบพระดี ให้ไปกราบสมเด็จฯ วัดบวรฯ ก็ได้”

หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี ได้เคยกล่าวชื่นชมและยกย่อง
ถึงพระองค์ไว้ว่า “สมเด็จพระญาณสังวร วัดบวรนิเวศนั้น
ท่านได้บรรลุถึงคุณธรรมอันเที่ยงแท้ต่อมรรคผลนิพพานแล้วน๊ะ”

เมื่อวันที่ ๒๙ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๓๖
หลวงปู่ชอบ ฐานสโม แห่งวัดป่าโคกมน จ.เลย
ได้เดินทางมาเป็นองค์ประธานในพิธีเททองหล่อพระพุทธรูป
ณ วัดบวรนิเวศวิหาร (วัดบวรนิเวศ ราชวรวิหาร)
โดยมาพักอยู่ที่ศาลา ๑๕๐ ปี เมื่อสมเด็จพระสังฆราชเจ้าฯ ทรงทราบ
จึงได้เสด็จมาทรงกราบนมัสการด้วยความอ่อนน้อม และสนทนาธรรมด้วย
ครั้นถึงเวลาอันควร ทรงกราบนมัสการลาหลวงปู่ชอบ
พระอุปัฏฐากหลวงปู่ชอบได้ถือย่ามของพระองค์เดินตามหลังมา
เพื่อไปส่งเสด็จที่พระตำหนักที่ประทับ
สมเด็จพระสังฆราชเจ้าฯ ก็ทรงตรัสด้วยเสียงอ่อนโยนว่า
ให้โยมของพระองค์ถือไปส่งเถิด
แล้วขอให้พระรูปนั้นกลับไปดูแลหลวงปู่ชอบดีกว่า
เหตุการณ์ในคราวนั้นทำให้พระอุปัฏฐากหลวงปู่ชอบ
รู้สึกประทับใจในความไม่ถือพระองค์เป็นยิ่งนัก

หลวงปู่ชอบ ฐานสโม ได้เคยกล่าวชื่นชมและยกย่อง
ถึงพระองค์ไว้ว่า “สังฆราชองค์นี้ ดีที่สุด”

“สังฆราชท่านเป็นพระสังฆราชผู้ทรงธรรม
ท่านเป็นพระสังฆราชคู่บารมีธรรมของพระเจ้าแผ่นดิน”

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน
ได้เคยปรารภถึงสมเด็จพระสังฆราชเจ้าฯ
เมื่อครั้งทรงมาภาวนาอยู่ที่วัดป่าบ้านตาดว่า

“สมเด็จพระสังฆราชนี้
แต่ก่อนท่านเคยมาภาวนาอยู่ที่นี่ (วัดป่าบ้านตาด)
ท่านมาแต่ละทีๆ เป็นอาทิตย์ๆ ท่านมาที่นี่เสมอ
เวลามีโอกาสอันดีท่านก็สนทนาธรรมกับเราเฉพาะสองต่อสอง
ท่านมาบ่อยแหละแต่ก่อน

เวลาคุยธรรมะนี้ท่านเอาจริงเอาจังมาก
เฉพาะกับเราคุยกันสองต่อสอง
ท่านหนักในทางจิตตภาวนาอานาปานสติ
ท่านอยู่เงียบๆ นะ ท่านจะมาแต่ตอนเช้ามาบิณฑบาต
ท่านบิณฑบาตหน้าศาลานี้แล้วก็มาฉันที่นี่แล้วไปเงียบเลย
เช้าวันหลังจะมาพบกันใหม่ ท่านก็ภาวนาเต็มที่ของท่าน”

:b8:

รวบรวมและเรียบเรียงเนื้อหามาจาก ::
หนังสือพระประวัติและปฏิปทา สมเด็จพระสังฆราชเจ้า
กรมหลวงวชิรญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน)

⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱⊰⊱

• เล่าเรื่อง หลวงปู่ฝั้น อาจาโร
พระนิพนธ์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า (เจริญ สุวฑฺฒโน)
http://www.dhammajak.net/forums/viewtopic.php?f=7&t=33156

• “ในหลวงรัชกาลที่ ๙” กับ “ศุภนิมิตของหลวงปู่ฝั้น อาจาโร”
พระนิพนธ์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า (เจริญ สุวฑฺฒโน)
http://www.dhammajak.net/forums/viewtopic.php?f=25&t=40221

รูปภาพ

หลวงปู่ฝั้น อาจาโร กับ หลวงปู่หลอด ปโมทิโต

รูปภาพ

จากซ้าย : หลวงปู่อ่อน ญาณสิริ, หลวงปู่หลุย จันทสาโร,
หลวงปู่ฝั้น อาจาโร, หลวงปู่กว่า สุมโน และหลวงปู่สาม อกิญจโน
บันทึกภาพร่วมกันขณะฉันจังหัน
ณ ศาลาวัดป่าอุดมสมพร บ้านนาหัวช้าง-บ้านบะทอง
ต.พรรณา อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร

รูปภาพ

ศรัทธาชาวบ้านใกล้เคียงถ้ำขาม ขึ้นมาร่วมงานทอดกฐิน
ณ วัดถ้ำขาม ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร

:b49:

พระภิกษุแถวบน จากซ้าย : หลวงปู่กว่า สุมโน,
หลวงปู่อ่อน ญาณสิริ, หลวงปู่ฝั้น อาจาโร
และพระเทพสุเมธี (หลวงพ่อไพบูลย์ อภิวัณโณ)
เจ้าคณะจังหวัดสกลนคร (ธรรมยุต) วัดศรีโพนเมือง

:b49:

แถวล่าง คือสามเณรที่ร่วมรับกฐินในปีนั้น

42819.ประมวลภาพ “หลวงปู่ฝั้น อาจาโร” วัดป่าอุดมสมพร จ.สกลนคร

ผู้ใช้งานขณะนี้