แต่เม เห็น ว่า 

แม้  องค์ธรรมที่สำคัญยิ่ง ของสมาธิ คือ เอกคัตตา เจตสิก 

แต่  การตกอยู่ในเจตสิก อารมณ์เดียว 

ก็มีสองแบบเช่นกัน 
คือรูปอารมณ์  และอรูปอารมณ์ 

แม้จะละเพิกถอนรูปอารมณ์    ก็ยังนำพาสู่ ความว่างเฉยได้   

จนเป็นขั้น  สุดยอดอารมณ์เดียว  ของอารมณ์ สมาธิ 
คือ  อรูปพรหม  ก็พาไปสู่หายนะ ฉิบๆ ได้ เช่นกัน 

การสุดโด่งไปยึดใน อารมณ์ ทั้งรูปอารมณ์ และอรูปอารมณ์
ไม่อาจทำให้ถึงปราถนา ดั่งพระธรรมที่เพียรสอน 

ถ้ามัวไปยึดมั่นถือมั่นอยู่ในอารมณ์ หนึ่ง อารมณ์ใด ที่ปรากฎ

นั่นก็คือ ความยึด 

" เมื่อจิตสงบรำงับ ก็เหมือนมหาสาครไร้คลื่น จักทราบว่าปรากฏการณ์ทั้งมวลล้วนไม่ผิดอะไรกับคลื่นไหวระลอก แม้นคลื่นน้อยใหญ่จะผิดแผกกันไป แต่ล้วนมีธรรมชาติเดียวกัน คือน้ำ"

พุทธาวตังสกมหาไวปุลยสูตร


ไม่ว่าพุทธศาสนา จะแยกเป็นนิกาย ลัทธิ อะไรมากมาย ที่สอนไปตามจริตฝูงสัตว์
แต่เนื้อแท้ จุดสูงสุด ไม่ต่างกันเลย

โดยมากเหล่านั้น

มัวหลงไปกับปรากฎการณ์ แต่ ไม่หยั่งในธรรมชาติแท้จริงของจิต ที่เคลือบด้วยเจตสิกนาๆ